İnternette en çok araştırılan hukuk terimleri arasında yer alan mutlak butlan, hukuki işlemlerin geçersiz sayılmasına yol açan önemli kavramlardan biri olarak dikkat çekiyor.
Hukuk sisteminde mutlak butlan, bir sözleşmenin veya hukuki işlemin kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine ya da genel ahlaka aykırı olması nedeniyle baştan itibaren geçersiz sayılması anlamına geliyor.
MUTLAK BUTLAN NEDİR?
Hukukta mutlak butlan, geçerlilik şartlarını taşımayan işlemlerin kesin hükümsüz sayılması durumunu ifade ediyor. Türk Borçlar Kanunu’na göre emredici hukuk kurallarına aykırı, ahlaka aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler mutlak butlan kapsamında değerlendiriliyor.
Bu tür işlemler başlangıçtan itibaren geçersiz kabul edildiği için taraflar sözleşmeden kaynaklanan hak talebinde bulunamıyor.
MUTLAK BUTLAN NE DEMEK?
Mutlak butlan, bir hukuki işlemin yok hükmünde sayılmasıdır. Başka bir ifadeyle işlem hukuken hiç doğmamış kabul edilir. Bu nedenle işlem üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin geçersizlik durumu devam eder.
Mutlak butlanın en önemli özelliklerinden biri de mahkemelerin bu durumu kendiliğinden dikkate almak zorunda olmasıdır. Taraflardan biri itiraz etmese bile mahkeme işlemin geçersiz olduğunu tespit edebilir.
Mutlak butlanın ortaya çıktığı başlıca durumlar şunlar:
Kanunun emredici hükümlerine aykırı sözleşmeler, kamu düzenini ihlal eden işlemler, genel ahlaka aykırı anlaşmalar, konusu hukuken imkansız olan sözleşmeler, kanunen zorunlu şekil şartlarına uyulmayan işlemler.
Örneğin resmi şekilde yapılması gereken bir taşınmaz satış sözleşmesinin sözlü olarak yapılması halinde sözleşme geçersiz sayılıyor ve mutlak butlan hükümleri uygulanıyor.
MUTLAK BUTLAN KARARI ÇIKARSA NE OLUR?
Mahkeme tarafından mutlak butlan tespit edildiğinde ilgili işlem baştan itibaren hiç yapılmamış kabul ediliyor. Taraflar bu işleme dayanarak hak talep edemiyor ve sözleşmenin hukuki sonuçları ortadan kalkıyor. Bu nedenle mutlak butlan, Türk hukukunda en ağır geçersizlik yaptırımlarından biri olarak kabul ediliyor.
