Osmangazi Belediyesi tarafından gerçekleştirilen “Orhan Kemal Yılı” etkinlikleri kapsamında, Türk edebiyatının unutulmaz isimlerinden Orhan Kemal’in “Ölümünün 56’ıncı Yılında Orhan Kemal’in Aydınlığında” başlıklı söyleşide, usta yazarın insanı merkeze alan edebi anlayışı, toplumsal gerçekçi eserleri ve bugün de güncelliğini koruyan fikirleri ele alındı. Edebiyatseverlerin yoğun ilgi gösterdiği programda, Orhan Kemal’in Türk edebiyatındaki yeri ve bıraktığı kalıcı miras farklı yönleriyle değerlendirildi.
Söyleşinin en dikkat çeken konuklarından biri, Orhan Kemal’in oğlu ve araştırmacı-yazar Işık Öğütçü oldu. Öğütçü, babasının hayatından bilinmeyen anıları paylaşırken, özellikle Bursa Cezaevi yıllarının Orhan Kemal’in yazarlık serüvenindeki dönüştürücü etkisine dikkat çekti.
“Bir Ayağım Her Zaman Bursa’da”
Konuşmasına Osmangazi Belediyesi’ne teşekkür ederek başlayan Işık Öğütçü, ailesinin Bursa ile kurduğu güçlü bağa değindi. Dedesi Abdülkadir Kemali Bey’in Mustafa Kemalpaşa’da kaymakamlık yaptığını, Orhan Kemal’in ise 1940’lı yıllarda Bursa Cezaevi’nde bulunduğunu hatırlatan Öğütçü, “Bu nedenle kendimi Bursa’ya ait hissediyorum. Bir ayağım her zaman Bursa’da” ifadelerini kullandı.
Öğütçü, babasının 1938 yılında askerlik yaptığı dönemde, şiirlerine hayran olduğu Nazım Hikmet’in eserlerini okuduğu ve dönemin siyasi atmosferi nedeniyle yargılanarak hapis cezasına çarptırıldığını anlattı. Adana Cezaevi’nden Bursa Cezaevi’ne sevk edilen Orhan Kemal’in burada Nazım Hikmet ile tanışmasının, edebiyat hayatının dönüm noktası olduğunu söyledi.
Nazım Hikmet ve Orhan Kemal Dostluğu
Işık Öğütçü, Bursa Cezaevi’nde başlayan Nazım Hikmet-Orhan Kemal dostluğunun yalnızca bir arkadaşlık değil, aynı zamanda usta-çırak ilişkisi olduğunu belirtti. Nazım Hikmet’in, Orhan Kemal’in şiirlerinden çok öykü yazma yeteneğini fark ettiğini anlatan Öğütçü, ünlü şairin genç yazarı öykü ve romana yönlendirdiğini ifade etti.
Öğütçü’nün aktardığına göre, Orhan Kemal’in ilk öykülerinden biri bir dergide yayımlandığında, eser ilk kez “Orhan Kemal” adıyla basıldı. Böylece Türk edebiyatının unutulmaz isimlerinden biri olacak yazar, bu isimle edebiyat dünyasında yerini aldı.
Programda, Orhan Kemal ile Nazım Hikmet arasındaki dostluğun zaman zaman kırgınlıklar yaşansa da ömür boyu sürdüğü vurgulandı. Öğütçü, babasının hayatının sonuna kadar Nazım Hikmet’e büyük bir sevgi ve saygı duyduğunu dile getirdi.
Ayşe Kulin’den Duygusal Anılar
Söyleşinin konuklarından biri de ünlü yazar Ayşe Kulin oldu. Çocukluk yıllarında Nazım Hikmet’in şiirleriyle tanışma hikâyesini anlatan Kulin, o dönemlerde bu şiirleri okumanın bile cesaret gerektirdiğini söyledi.
Gençlik yıllarında Nazım Hikmet’in eserlerini gizlice okuduğunu ifade eden Kulin, zamanla hem Nazım Hikmet’in hem de Orhan Kemal’in eserlerinin hayatında önemli bir yer edindiğini belirtti. Orhan Kemal’in toplumun içinden karakterleri büyük bir gerçekçilikle anlatmasının kendisini derinden etkilediğini söyleyen Kulin, “Ayakları yere basan insanları anlatan ilk romanlardan birini okuduğumda büyük bir heyecan yaşamıştım” dedi.
Orhan Kemal’in dört çocuğunu geçindirebilmek için verdiği yaşam mücadelesinin kendisini etkilediğini belirten Kulin, yazarın çalışkanlığı ve üretkenliğiyle örnek bir isim olduğunu vurguladı.
Burak Tamdoğan’dan Bursa Cezaevi Vurgusu
Oyuncu Burak Tamdoğan ise konuşmasında Orhan Kemal’in eserleriyle genç yaşlarda tanıştığını anlattı. Orhan Kemal’in romanlarında karşılaştığı karakterlerin kendi çevresinde gördüğü insanlara benzediğini söyleyen Tamdoğan, yazarın halkın içinden çıkan hikâyeleri samimi bir dille anlattığını ifade etti.
Bursa Cezaevi’nin Türk edebiyatı açısından önemli bir okul niteliği taşıdığına dikkat çeken Tamdoğan, Nazım Hikmet’in burada birçok sanatçı ve yazara ilham verdiğini belirtti. Orhan Kemal’in de bu atmosferde gelişen ve olgunlaşan önemli isimlerden biri olduğunu söyledi.
Orhan Kemal’in Şiirleri Seslendirildi
Programın sonunda oyuncu Burak Tamdoğan, Orhan Kemal’in kaleme aldığı üç şiiri seslendirdi. Büyük ilgi gören şiir dinletisi, salondaki edebiyatseverlere duygu dolu anlar yaşattı. Katılımcılar, Orhan Kemal’in yalnızca roman ve öyküleriyle değil, şiirleriyle de güçlü bir edebi kimliğe sahip olduğunu bir kez daha görme fırsatı buldu.
Osmangazi Belediyesi’nin “Orhan Kemal Yılı” etkinlikleri kapsamında düzenlediği söyleşi, Türk edebiyatının iki büyük ismi Orhan Kemal ve Nazım Hikmet’in dostluğunu, mücadelelerini ve edebiyatımıza kazandırdıkları değerleri yeniden hatırlatırken, katılımcılardan büyük beğeni topladı. Program sonunda konuşmacılar uzun süre alkışlandı.
HABER: SULTAN DENLİ
