Bugün yine okullarda yaşanan saldırılarla sarsıldık.
Her seferinde aynı soruyu soruyoruz:
“Bu çocuklar bu hale nasıl geldi?”
Belki de önce şu soruyu sormamız gerekiyor:
Çocuklarımızı gerçekten biz mi yetiştiriyoruz?
Kabul edelim; teknoloji çağında çocuklarımızın hayatında bizim sözümüz kadar telefonların, tabletlerin, sosyal medyanın ve izledikleri içeriklerin de sözü geçiyor.
Daha bir yaşındaki çocuğun eline, “Aman biraz sussun.” diye telefon veriyoruz.
Bazen mecbur kalıyoruz, bazen yoruluyoruz, bazen gerçekten başka çaremiz olmuyor.
Ama o küçücük, taptaze beyinlerin görsel hafızasına ne koyduğumuzu da düşünmek zorundayız.
Çocuk önce ekrana bakıyor. Sonra ekran, çocuğa bakmaya başlıyor.
Üstelik mesele yalnızca telefon ve tablet de değil.
Akşamları büyüklerin izlediği dizilerde silahlar çekiliyor, insanlar birbirini vuruyor, tehditler havada uçuşuyor. Bir insanın hayatına son vermek bazen birkaç saniyelik bir sahneye indirgeniyor.
Kurşun sıkılıyor ama kan yok.
İnsan ölüyor ama acısı yok.
Cinayet işleniyor ama hayatın geri kalan kısmı yok.
Sanki bütün bunlar gerçek değilmiş gibi…
Oysa gerçek hayatta bir silahın tetiğine basmak, bir insanın hayatını bir daha geri gelmemek üzere değiştirmektir.
Bir de toplum olarak kullandığımız bazı cümleler var ki, işin en tehlikeli taraflarından biri de belki burada başlıyor.
“Ne olacak canım, içeride yatar çıkar.”
“Aslan gibi yattı, çıktı.”
“Bir şey olmaz.”
Bir insanın özgürlüğünü kaybetmesini bile sıradanlaştırdığımız yerde, başkasının hayatını kaybetmesini nasıl ağır bir sonuç olarak anlatacağız?
Elbette bütün suçu dizilere, telefonlara, tabletlere yüklemek kolaycılık olur. Aile var, okul var, çevre var, sosyal medya var, toplum var. Ve her çocuğun hikâyesi de aynı değil.
Ama bir şeyi artık görmezden gelemeyiz:
Çocukların zihnine ne koyarsak, yarın toplumun karşısına onun sonuçlarıyla çıkıyoruz.
Çocuğu susturmak için verdiğimiz telefonun, saatlerce izlediği içeriklerin, normalleştirdiğimiz şiddetin, “bir şey olmaz” diye geçiştirdiğimiz davranışların hepsi bir yerde birikiyor.
Sonra bir gün hep birlikte şaşırıyoruz:
“Bizim çocuk nasıl böyle oldu?”
Belki de mesele tam olarak burada.
Çocuklarımızı sadece büyütmek yetmiyor.
Onların neyle büyüdüğüne de bakmak gerekiyor.
Çünkü çocukların eline verdiğimiz her ekran, izlettirdiğimiz her görüntü, söylediğimiz her söz ve normalleştirdiğimiz her davranış, onların dünyasında bir iz bırakıyor.
Ve bazı izler silinmiyor.
Bugün okullardaki şiddeti konuşuyoruz.
Yarın belki yine konuşacağız.
Ama sadece saldırı olduğunda öfkelenmek yerine, çocuk daha eline telefonu aldığı gün başlamalıyız düşünmeye.
Çünkü mesele yalnızca “Çocuklarımızı kim yetiştiriyor?” değil.
Asıl soru şu:
Biz onları yetiştirirken, kimlerin yetiştirmesine izin veriyoruz?
